
Đồ gá trên máy CNC hay còn gọi là đồ gá CNC là trang bị công nghệ quan trọng với gia công cơ khí. Cụ thể, nó được dùng trong hoạt động gia công, kiểm tra và lắp ráp sản phẩm cơ khí, thường được ứng dụng để xác định vị trí của phôi so với dụng cụ cắt và giữ chặt phôi ở vị trí dưới tác dụng của lực cắt trong khi gia công. Ngoài ra, nó cũng có thể tạo thêm một số chuyển động để gia công các bề mặt phức tạp.
CNC là một thiết bị được điều khiển bằng hệ thống máy tính, đặc biệt đòi hỏi độ chính xác cao. Trong đó, đồ gá trên các máy đó ảnh hưởng rất lớn tới độ chính xác gia công bởi vì sai số chuẩn khi định vị chi tiết trên đồ gá là một trong những thành phần của sai số tổng cộng.
Do đó, đồ gá CNC phải đảm bảo độ chính xác gá đặt cao hơn các đồ gá trên máy vạn năng thông thường. Khi tiến hành đặt gá cần lưu ý: chọn chuẩn sao cho sai số bằng 0; sai số kẹp chặt phải có giá trị nhỏ nhất, điểm đặt của lực kẹp phải tránh gây biến dạng cho chi tiết gia công.
Ngoài ra, các máy CNC có độ cứng tương đối cao nên đồ gá CNC cũng phải đáp ứng được tiêu chuẩn về độ cứng đó, tránh làm giảm độ vững của hệ thống công nghệ khi sử dụng máy với công suất tối đa. Tức là đồ gá trên máy CNC cũng phải sở hữu độ cứng cao hơn đồ gá cho các loại máy khác.
Đồ gá CNC đóng góp lớn vào việc nâng cao mức độ cơ khí hóa và tự động hóa của quá trình sản xuất cơ khí chính xác. Các nhà máy công nghiệp muốn sử dụng các loại công cụ cắt gọt đều phải tiến hành gá lắp chi tiết. Hơn nữa, cần chọn đồ gá theo tiêu chuẩn: định vị và kẹp chặt tốt.
Để nắm rõ hơn tầm quan trọng của đồ gá CNC trong quá trình gia công trên máy cắt kim loại, chúng tôi đã tổng hợp ngắn gọn các chức năng chính của trang bị công nghệ này như sau:

Sử dụng đồ gá CNC
| Loại thiết bị | Kết cấu | Phạm vi ứng dụng | Chức năng/Hoạt động |
| Đồ gá vạn năng không điều chỉnh | Phần chi tiết cố định | Sản xuất đơn chiếc và loạt nhỏ | Gá được nhiều loại chi tiết khác nhau |
| Đồ gá vạn năng điều chỉnh | – Đế gá cơ sở – Phần chi tiết thay đổi điều chỉnh (kết cấu đơn giản và giá thành chế tạo không cao) | Sản xuất hàng loạt nhỏ, đặc biệt là khi thực hiện gia công nhóm | Có thể điều chỉnh để gá được nhiều loại chi tiết khác nhau |
| Đồ gá chuyên dùng điều chỉnh | – Đế gá cơ sở – Phần chi tiết thay đổi điều chỉnh | Sản xuất hàng loạt | – Gá đặt một số loại chi tiết điển hình có kích thước khác nhau – Thay đổi chi tiết gia công ngoài vùng làm việc của máy |
| Đồ gá vạn năng lắp ghép | Phần chi tiết chuẩn được chế tạo với độ chính xác cao, có các rãnh then đế lắp ghép | Dùng trên các máy phay, máy khoan CNC trong điều kiện sản xuất đơn chiếc và hàng loạt nhỏ | – Đem các chi tiết lắp lại với nhau và lấy đế làm chi tiết cơ sở để tạo thành đồ gá – Sau khi gia công một loại chi tiết nào đó, người ta tháo đồ gá ra và lắp ghép lại để gá đặt chi tiết khác (không phải gia công bổ sung) – Thời gian để lắp ghép một đồ gá mới khoảng 3-4 giờ |
| Đồ gá lắp ghép điều chỉnh | Đế gá cơ sở có các hệ lỗ để lắp ghép | Dùng trên các máy phay CNC hoặc các máy khoan CNC | – Sử dụng các hệ lỗ trên chi tiết cơ sở để lắp ghép các chi tiết định vị và kẹp chặt, tạo thành đồ gá mới – Hệ lỗ trên đế đồ gá lắp ghép điều chỉnh đảm bảo độ chính xác, độ cứng vững và độ ổn định cao hơn hệ rãnh trên đồ gá vạn năng lắp ghép |
| Đồ gá chuyên dùng | Phần chi tiết cố định | Sản xuất hàng loạt lớn và hàng khối | – Chỉ được dùng để gia công một loại chi tiết nhất định – Chỉ được dùng trong những trường hợp không thể dùng được các loại đồ gá điều chỉnh |
Dụng cụ sét trục Z dùng để thiết lập chiều cao dụng cụ dùng để xác lập chiều cao của dụng cụ so với phôi. Từ đó quy gốc tọa độ của dụng cụ trùng với gốc tọa độ của phôi.
Theo nguyên lý hoạt động, dụng cụ sét 0 sử dụng trục chuẩn quy đồng hồ của thiết bị về điểm “0”. Sau đó điều chỉnh cho dụng cụ chạm vào mặt của thiết bị. Khi đồng hồ hiển thị “0” thì khoảng cách giữa đầu dụng cụ và bề mặt tham chiếu của phôi là 50mm hoặc 100mm.
TECOSTORE hướng dẫn sử dụng cụ sét 0 (sét Z) Insize 2394
Edge finder là công cụ bằng thép được sử dụng để định vị các cạnh của phôi. Ngoài ra, thiết bị này có thể được sử dụng để chỉ ra chính xác vị trí của phôi liên quan đến trục chính của máy. Đồng thời, chúng cũng rất hiệu quả trong việc tìm tâm của lỗ.
Đầu rà biên CNC được giữ trong một ống kẹp, giá đỡ hoặc mâm cặp được gắn trong trục quay của máy phay hoặc máy khoan. Nó bao gồm hai hoặc ba các bộ phận hình trụ được giữ với nhau bằng lò xo căng.
Đầu ra biên CNC có nhiều kích cỡ, khác nhau về cả đường kính của chuôi và đường kính của đầu dò (đường kính tiếp xúc). Kích thước của chúng sẽ phụ thuộc vào đường kính bên trong của ống kẹp được sử dụng trong máy phay hoặc máy khoan mà bạn đang làm việc.

Có hai loại đầu rà biên CNC bao gồm:
Sine Bar là một dụng cụ đo đặt hoặc đo góc tùy ý bằng dấu hiệu lượng giác. Nó được dùng để đo các góc có độ chính xác cao hoặc để căn chỉnh phôi ở một góc nhất định. Thanh sin thường tạo từ thép chống ăn mòn chứa hàm lượng lớn cacbon và crom. Nhờ đó, thanh sine khi xử lý sẽ giảm thiểu các sai số và duy trì độ chính xác.

Nếu chỉ dùng một thanh sin, chúng ta sẽ không đo được các góc hoặc các chi tiết. Bởi, thanh sin luôn được sử dụng cùng các thiết bị khác như thước đo cao hay thước đo nghiêng trong quá trình đo đạc. Dưới đây là một số dụng cụ thường được kết hợp với thanh sin:
Có nhiều loại thanh sin khác nhau, phục vụ đa dạng các mục đích sử dụng và phương pháp ứng dụng:
V-Blocks là đồ gá gia công kim loại thường được sử dụng để giữ các thanh hoặc ống kim loại tròn để thực hiện các hoạt động khoan hoặc phay. Nó có kết cấu gồm một kẹp vít, một tay cầm hình chữ U và phần khối hình chữ V. Trong đó, Vật liệu sản xuất ra khối V thường là thép cứng hoặc gang. Ngoài ra còn có các phiên bản với nam châm bên trong để giữ vật thể từ tính. Khối chữ V thường được bán theo cặp.

Bằng độ bền chắc sẵn có, khối V thích hợp dùng cho định vị hoặc định tâm. Khối V được thiết kế vừa vặn cho các vật thể hình tròn hoặc hình trụ. Kẹp vít của khối V có nhiệm vụ cố định và giữ chặt chúng để dễ dàng đánh dấu hoặc cắt.
Có nhiều cách phân loại khối V như dựa vào rãnh, kẹp hoặc cấp…
Bàn từ sử dụng lực từ của nam châm vĩnh cửu, nam châm điện hoặc vật liệu từ trường điện vĩnh cửu để đạt được tác dụng kẹp hoặc giữ. Thời gian gần đây, nam châm phổ biến trong các nhà máy. Thợ máy tận dụng bàn từ để làm giảm thời gian thiết lập và tăng khả năng tiếp cận tất cả các mặt của phôi. Hơn nữa, bàn từ là một công cụ có giá trị để gia công trong các ứng dụng mài bề mặt.

Dựa vào loại nam châm được sử dụng mà có thể chia bàn từ thành các dòng sản phẩm như sau:
Tecostore – Thế giới thiết bị đo lường và Giải pháp kỹ thuật hiện đang phân phối đa dạng mẫu mã đồ gá CNC và dụng cụ sét phôi như đầu rà biên CNC, gá chỉnh tâm, đế xoay, đế chỉnh trục, khối V từ tính,… đến từ các hãng uy tín hàng đầu như Mahr của Đức hay hãng chất lượng cao Insize của Trung Quốc. Để nhận được những tư vấn kỹ lưỡng và hoàn toàn miễn phí về các sản phẩm trên, hãy gọi ngay đến số hotline: 0966580080 của Tecostore nhé!